فرایند تولید نرم افزارها

۱- نیاز سنجی (Assessment):

پس از تولید محتوای آموزشی این مرکز که توسط کادر علمی معاونت پژوهش صورت می‌گیرد، موضوع تولید نرم افزار آموزشی و یا کمک آموزشی همسو با آن در شورای فن آوری طرح و به رأی گذاشته می‌شود.

در صورت تصویب طرح، از سوی ریاست شورای فن آوری که بر عهده‌ی مدیر مرکز آموزش زبان و معارف اسلامی است به واحد فن آوری مأموریت داده می‌شود تا سناریوی نرم افزار مصوب تهیه و برای طرح در جلسه شورای فن آوری آماده شود.

معمولاَ برای نیاز سنجی یک محصول آموزشی یا کمک آموزشی ۳ جلسه‌ی شورای فن آوری و هر کدام با میانگین ۴ ساعت برگزار می‌شود.

در این جلسه‌ها، تمام جوانب یک محصول آموزشی، اعم از مسائل آموزشی، پژوهشی و حتی در برخی موارد تربیتی بحث و بررسی می‌شود و پس از بحث و جدل‌های مفصل موضوع، تصویب یا رد می‌شود.

۲- تدوین سناریو (Scenario):

سناریوی نرم افزار توسط کادر فنی مجرب و متخصص این مرکز آماده شده و در شورای فن آوری به بحث گذاشته می‌شود. مباحث طرح شده در سناریوی نرم افزار عبارتند از تبیین مشخصات محتوایی، گرافیکی و نرم افزاری، ارائه مدل نرم افزاری، شرح مدل نرم افزاری، هزینه‌های جاری و زمان انجام پروژه که هر کدام به صورت جداگانه در شورا مطرح و پس از بحث و جدل مفصل بر روی آن در نهایت به رأی گذاشته می‌شود.

پس از تصویب نهایی سناریو و صورت جلسه‌ی آن، فن آوری مرکز بر اساس سناریوی مصوب اقدام به تولید نرم افزار می‌نماید. تاکنون برای تولید نرم افزارهای آموزشی یا کمک آموزشی این مرکز، ۳۵ سناریو تدوین شده است که برای تدوین این تعداد بیش از ۲۳۵۰ ساعت وقت صرف شده است.

۳- تولید منابع نرم افزار (Resources):

این بخش بسیار پیچیده بوده که گزارش مبسوط آن خواهد آمد. اما به طور خلاصه باید گفته شود که در این مرکز علی‌رغم ضیق نیروی انسانی مجرب و متخصص، این بخش در زمان کوتاه با هزینه کم و با کیفیت بالا تولید و در اختیار کادر تولید محتوای الکترونیکی قرار می‌گیرد.

۴- تولید محتوای الکترونیکی نرم افزار (Content):

بخش مهم، اصلی و پیچیده‌ی فرایند تولید نرم افزار، تولید محتوای الکترونیکی استاندارد است. این بخش، توسط کادر مجرب و متخصص، تولید و مدیریت می‌شود. از ویژگی‌های این مرحله، صرف زمان کم، هزینه‌ی کم، نیروی انسانی کم و دارا بودن کیفیت و کمیت بالا و استاندارد است. به جاست که گفته شود محتوای الکترونیکی تمام محصولات آموزشی و کمک آموزشی این مرکز توسط یک تیم ۳ نفره‌ی مجرب و متخصص تولید و مدیریت می‌شود نه یک شرکت نرم افزاری بزرگ. محتوای الکترونیکی تولید شده در این مرکز به گونه‌ای طراحی و تولید می‌شود که خاصیت چند منظوره دارد و همین مسئله باعث صرفه جویی در وقت و هزینه‌های سرسام آور تولید محتوا و نرم افزار می‌شود. تولید محتوای الکترونیکی نیز به نوبه خود فرایند خاص به خود دارد. محتواکاران این مرکز در تولید محتوای الکترونیکی همواره به ماژولهای استاندارد بودن، با کیفیت بودن، چند منظوره بودن و کم هزینه بودن توجه دارند.

۵- انتشار محتوای الکترونیکی (Publish content):

پس از مرحله‌ی تولید محتوای الکترونیکی، این محتوا جهت انتشار نهایی در اختیار برنامه نویس مرکز قرار می‌گیرد. برنامه نویس تمامی استانداردهای لازم برای اجرای محتوای الکترونیکی تولید شده را اعمال و محتوای الکترونیکی تولید شده را در زمان کوتاهی بسته بندی (Compile) کرده و جهت اشکال زدایی (Debugging) به مسئول مربوط تحویل می‌دهد.

استانداردهای اعمال شونده بر روی محتوای الکترونیکی:

* سازگار کردن محتوای تولید شده با تمام سیستم عامل‌های مرسوم و به روز دنیا: از آنجا که ممکن است محتوای تولید شده در برخی از سیستم‌ عامل‌ها به خوبی اجراء نشود، این محتوا بر روی سیستم Testing قرار می‌گیرد. سیستم Testing، سیستمی است که هسته‌ی تمامی ویرایش‌های سیستم عامل‌های مرسوم و استاندارد به صورت اصلی (Original) بر روی آن قرار گرفته است. وقتی محتوا بر روی هر یک از این سیستم عامل‌ها بارگذاری می‌شود، بازخورد آن در کمتر از ۳ ساعت گرفته می‌شود. در صورت بروز خطا در روند بارگذاری و اجرای محتوا در هر یک از این سیستم عامل‌ها، خطای مربوط ضبط شده و سریعاً نسبت به رفع آن اقدام می‌شود. ثمره این کار در پشتیبانی فنی و بعد از فروش محصولات روشن می‌شود که ما با داشتن تجربه‌ی بیشتر خطاها می‌توانیم به راحتی پاسخ‌گوی کاربران باشیم و آنها را در اجرای بهینه محصولات یاری کنیم.

 * سازگار کردن محتوای تولید شده با سخت افزارهای مرسوم و به روز دنیا: محتوای تولید شده بعد از مرحله‌ی Testing نرم افزاری، وارد فاز Testing سخت افزای می‌شود. تمام محتوای تولید شده در این مرکز بر روی دو پردازنده‌ی Intel و AMD، انواع کارت‌های گرافیک، انواع رم‌ها و انواع Reader و Writer تست شده و بازخورد آن گرفته می‌شود. در صورت بروز خطا در هریک از این موارد، گزارش آن ثبت شده و نسبت به رفع آن اقدام می‌شود و در صورتی که خطای احتمالی غیر قابل رفع باشد، خطای مورد نظر کد گذاری شده و در خروجی نهایی نرم افزار قرار داده می‌شود تا در صورت برخورد کاربر با آن، به سهولت بتوانیم او را راهنمایی کنیم.

* اضافه کردن تمام اجزای مورد نیاز (Component) محتوا برای اجرای سهل و بهتر محتوای بر روی سیستم کاربر: پس از مرحله‌ی Testing نرم افزاری و سخت افزاری، نوبت به Add کردن اجزای مورد نیاز است. از آنجا که محتوای الکترونیکی تولید شده، چند رسانه‌ای و حاوی صدا، تصویر و فیلم است و هر بخش از آن به طور مجزا توسط رابط خاصی باید اجرا شود، لازم است تمامی رابط‌های مورد نیاز ضمیمه محتوا شود تا کاربر بدون کمترین مشکلی، محصول را اجراء و از آن استفاده نماید.

* اعمال ماژولهای امنیتی بر روی محتوا برای حفظ امنیت و عدم سوء استفاده از آن: برای آنکه محتوای تولید شده با زحمت زیادی تولید می‌شود، باید به گونه‌ای منتشر شود که مورد دستبرد و سوء استفاده قرار نگیرد، از این‌رو این مرکز با داشتن تجربه‌ای گرانبها توانسته تا حدود بسیاری زیادی این مشکل را حل کند. محتوای تولید شده به محض قرار گرفتن در مرحله انتشار، وارد سامانه Encipher می‌شود. این سامانه با رمز گذاری محتوا، آنها را به طور صد در صد از دستبرد و سوء استفاده حفظ می‌کند. محتوای رمزگذاری شده وقتی در مسیر اجرا قرار می‌گیرد فقط با داشتن رمز عبور قابل اجراست که رمز عبور به طور هوشمند در داخل Pakage، Set شده و در موقع اجرای محتوا مورد استفاده قرار می‌گیرد. از آنجا که رمز عبور در همه‌ی موارد ترکیبی بوده و مرکب از ۳۰ کاراکتر می‌باشد، ردیابی و تشخیص آن قطعاً مشکل می‌باشد و حتی نرم افزارهای ردیاب و مهندسی معکوس نیز قادر به تشخیص و بازیابی رمز عبور نیستند.

* فشرده سازی محتوا تا حد بالا برای کنترل حجم نهایی محتوا: برای کنترل حجم محتوای تولید شده لازم است محتوا فشرده سازی شود. فشرده سازی محتوا در این مرکز به طور معمول صورت نمی‌گیرد. محتوای تولید شده پس از رمز گذاری، وارد سامانه فشرده سازی می‌شود. سامانه فشرده سازی، محتوای تولید شده را تا سقف ۸۵ درصد فشرده می‌کند. محتوای فشرده شده‌ی رمز گذاری شده هیچگاه Extract نمی‌شوند بلکه بر اساس تکتولوژی‌های پیچیده، از درون فایل فشرده فراخوانی و اجراء می‌شوند.

۶- اشکال زدایی: پس از Publish نهایی محتوا، خروجی اولیه آن که به صورت نمایشی (Trial) است برای اشکال زدایی (Debuging) به مسئول مربوطه تحویل می‌شود. مسئول مربوطه در زمان مشخصی بر اساس معیارهای آموزشی، محصول را اشکال زدایی محتوایی می‌کند و گزارش آن را برنامه نویس ارجاع می‌دهد. چنانچه اشکالی در محتوا گزارش شود، محتوای دارای اشکال برای رفع اشکال به محتواکاران ارجاع می‌شود و آنها موظف هستند تا نقائص و اشکالات را برطرف نمایید. پس از رفع اشکال از محتوا، محتوا دوباره در اختیار برنامه نویس قرار گرفته و به همان روش قبل Publish نهایی می‌شود.

۷- تکثیر: در این مرحله محتوای Publish شده با خروجی‌های مختلف در اختیار بخش‌های مختلف قرار می‌گیرد تا محصول نهایی را برای قراردادن در دسترس عموم، تکثیر نماید.

  * انواع خروجی: سیاست مرکز آموزش زبان و معارف اسلامی تاکنون بر این بوده است که محتوای الکترونیکی به گونه‌ای طراحی و تدوین شود که خاصیت چند منظوره داشته باشد و به گونه‌ای باشد که بتوان از آن در موارد متعدد استفاده کرد.

بر اساس همین سیاست خروجی محصولات این مرکز متنوع بوده و بالغ بر ۶ خروجی می‌باشد:

  • Application (سی دی و دی وی دی)
  • SWF (استاندارد Application، وب، LMS، موبایل)
  • Web
  • صدا (انواع خروجی)
  • Film (انواع خروجی)
  • Docs (pdf, html)

فلوچارت فرایند تولید یک محصول آموزشی یا کمک آموزشی

فرآیند تولید نرم افزار

دیدگاه خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

نشان دهید که ربات نیستید: *